Autobuses La Guipuzcoanak gure 100. urteurrena ospatzeko ekitaldia egin dugu, eta bertan “Ehun urteko bidaia” liburua aurkeztu dugu, 1925ean sortu zenetik konpainiak izan duen ibilbidea eta gure bilakaera markatu duten mugarriak errepasatzen dituen lana. Topaketa Azkoitiko Zubiaurre Elkargunean egin da, duela mende bat jaio ginen herrian, eta ehundik gora ordezkari instituzional, garraio sektoreko eragile, enpresako langile eta laguntzaile eta herriko bizilagun bildu ditu.
Xabier Euzkitze kazetariak gidatutako topaketa Jose Luis Iraeta Autobuses La Guipuzcoanako administratzaile eta CEOaren ongietorriarekin hasi da. Azpimarratu duenez, ospakizuna “zerbitzu publikoan egindako ehun urteko ahaleginaren eta dedikazioaren aintzatespena da, baita lurraldearekiko eta egunero gure lanean konfiantza duten pertsonekiko konpromiso berritua ere”. Halaber, Iraetak bere aurrekoen ondarea eta denboran zehar konpainia sendotu duten belaunaldien lana aintzatetsi du.
Ondoren, Ana Azkoitia Azkoitiko alkateak eta Azahara Dominguez Gipuzkoako Mugikortasun, Turismo eta Antolamenduko diputatuak enpresak lurraldearen egituraketan eta mugikortasun jasangarrirako sarbide ekitatiboan duen garrantzia nabarmendu dute.
Ana Azkoitiak bere hitzaldian adierazi duenez, “La Guipuzcoanak etorkizuna erein du teknologian inbertituz, zerbitzuak etengabe hobetuz, enplegua sortuz, lurraldea kohesionatuz, jasangarritasuna sustatuz. Eta bide horretan, enpresa familiar historikoa bihurtu da. Ehun urteko ibilbidea ibilbide historikoa delako. Orain arte bezala, etorkizunari begira La Guipuzcoanari ez zaio erronkarik faltako”.
Azahara Dominguez Autobuses La Guipuzcoanako kideei zuzendu zaie esanez “zuen ondare nagusia ez da Urola Erdia Donostiarekin eta Gipuzkoako gainerako lurraldeekin konektatu izana, pertsonak konektatu izana baizik. Gipuzkoa lurralde bidezkoagoa eta berdintasunezkoagoa bihurtu duzue, pertsona askok ibilgailu pribaturik ez izateagatik eskuraezinak zitzaizkien zerbitzuak eskura izatea erraztuz. Eta, gainera, oso enplegu iturri garrantzitsua izan zarete eskualdean, gaur egun efemeride hau beraiena balitz bezala ospatzen duten dozenaka eta dozenaka familiari lana emanez. Zorionak bihotz- bihotzez. Gutxienez beste ehun urteko arrakastak opa dizkizuet”.
Ondoren, Juanjo Olaizola historialariak, Burnibidearen Euskal Museoko zuzendari eta “Ehun urteko bidaia”liburuaren egileak gure bilakaera markatu duten mugarri eta eraldaketa nagusiak errepasatu ditu Jose Luis Iraetarekin izandako elkarrizketan, Azkoitia-Donostia linearen hasieratik azken urteak markatu dituen modernizazio teknologikora eta dibertsifikaziora arte.
Aurkezpen-ekitaldiaren amaieran, Jose Luis Iraetak konpainiaren autobus historiko bat eman dio Burnibidearen Euskal Museoari. Ayats Bravo modeloko bi solairuko Scania bat da. 2002an erosi zuen Autobuses La Guipuzcoanak, eta ia 14 urtez zerbitzuan aritu ondoren, 2015ean saldu egin zuten. Zaragozatik igaro ondoren, Bulgariako autobus konpainia batek erosi zuen. Ia 10 urtez Sofia-Madril ibilbidea egiten aritu da. 2025eko apirilean, eta mendeurrena dela eta, Autobuses La Guipuzcoanak berreskuratu egin zuen. Une honetan 4 milioi kilometro baino gehiago ditu, hau da, munduari bira 100 aldiz eman izanaren baliokidea. 23 urteren ondoren, etxera itzuli da.
Mugikortasuna kohesioaren eta ongizatearen zutabe gisa
Itxiera instituzionala Eider Mendoza Gipuzkoako Diputatu Nagusiaren eskutik etorri da. Enpresa zoriondu du bere ibilbidearengatik, eta balioa eman dio lurraldearen garapen ekonomiko eta sozialari egin diogun ekarpenari. Mendozak garraio kolektiboak Gipuzkoaren, hiriak, bailarak eta udalerri txikiak elkarrekin bizi diren lurralde anitzaren, lurralde kohesioa bermatzeko duen garrantzia azpimarratu du. Ildo horretan, La Guipuzcoanak herritarren ongizatea sustatzeko egindako ekarpena nabarmendu du, egunero herriguneak konektatzeagatik eta ikasteko, lan egiteko, zerbitzuak eskuratzeko edo bizitza kulturalaz gozatzeko aukera berdintasuna errazteagatik.
Era berean, adierazi du enpresaren zeregina bereziki garrantzitsua dela mugikortasun jasangarriagorako trantsizioan eta lurraldea deskarbonizazioan aurrera egiteko egiten ari den ahaleginetan, garraio kolektiboa mugikortasun garbiagoa lortzeko funtsezko tresna dela gogoraraziz.
Harririk astunena
Ekitaldia harri-jasotze erakustaldi batekin amaitu da, Lierni Osa harri-jasotzailearen eta Jon Unanue “Goenatxo III” harri-jasotzaile ezagunaren eskutik. Ekitaldiarekin, 1928ko martxoaren 25ean, Eibarren, 171,7 kg-ko harri kubikoa, “Goenatxo IIIak” gaurko erakustaldian altxatu duen bera, altxatu ondoren apustua irabazita oso ezaguna egin zen Jose Manuel Iraeta Azpiazu, “Usuola”, enpresaren sustatzaile eta Autobuses La Guipuzcoanaren egungo jabeen aitona eta harri-jasotzaile ospetsua izandakoa omendu nahi izan da.
Mende bateko zerbitzu publikoa, berrikuntza eta lurralde-errotzea
“Ehun urteko bidaia” dokumentazio-prozesu sakonaren emaitza da, eta esfortzuak, arazoei aurre egiteak eta ekintzailetzak markatutako ibilbidea berreraikitzen du. La Guipuzcoanaren historia ezin da Gipuzkoako lurraldearen bilakaera sozial eta ekonomikotik bereizi, eta bere ibilbidea adibide bikaina da ikusteko familia-proiektu bat nola izan den garai bakoitzeko aldaketetara egokitzeko gai, zerbitzu publikorako bokazioa galdu gabe.
Liburua 1925ean hasten da, Azkoitia – Donostia linearen emakidarekin enpresa sortu zen urtean, pertsonen errepideko garraioa oraindik lehen etapetan zegoen testuinguruan. Lehen bultzada hori 1945ean indartu zen, garai hartan Azkoitiko taxilari zen Jose Manuel Iraeta Azpiazuk konpainia aurrera eramateko erronka bere gain hartzea erabaki zuenean, bere izen sozialari eutsiz eta hurrengo hamarkadetan enpresaren norabidea markatuko zuen ikuspegi aitzindaria emanez.
Liburuak jasotzen duen bezala, 50eko hamarkada antolaketa bultzatzeko etapa izan zen: gidari berriak sartu ziren, bulegoak ireki ziren, flotaren zati bat berritu zen eta herritarrei eskainitako zerbitzuak zabaldu ziren. 70eko hamarkadan, Jose Manuel Iraetak erretiroa hartu ondoren, belaunaldi-erreleboa etorri zen. Garai horretan seme-alabek hartu zuten gidaritza, eta modernizazio etapari ekin zioten, enpresaren gaitasun operatiboa hobetzeko eta une hartan eskuragarri zeuden teknologia berriak txertatzeko. Zenbait bilobak jarduerarekin bat egin zuten orduan, konpainiaren familia izaera indartuz.
2013an, Iraeta familiaren hirugarren belaunaldia sartzeak aldaketa esanguratsuak bultzatu zituen barne-kudeaketan. Ordutik, zerbitzuen dibertsifikazioa bizkortu zen, kalitate-ziurtagiri berriak lortu ziren eta hobekuntzak ezarri ziren prozesuen kudeaketan eta garapen teknologikoetan, enpresaren profesionalizazioa eta gero eta ingurune zorrotzagora egokitzea indartuz.
Oro har, “Ehun urteko bidaia” liburuak erakusten du La Guipuzcoana gai izan dela garai bakoitzeko erronkak gainditzeko eta Gipuzkoan ehun urtetik gorako enpresa proiektu bakanetakoa bihurtzeko. Azken batean, lurraldean errotuta egoten, jasangarritasunaren alde egiten, enplegua eta aberastasuna sortzen, tokiko hornitzaileekin lankidetza bultzatzen eta gizarte osoaren ongizaterako funtsezko mugikortasunerako soluzioak eskaintzen jakin duen konpainia.
Etorkizunari begira dagoen ehun urteko enpresa
Gaur egun, Autobuses La Guipuzcoanak herritarren mugikortasunerako soluzioak eskaintzen dizkiegu urtero bi milioi bidaiari baino gehiagori. Zerbitzu erregularrak, eskatu ahalakoak eta bereziak ematen dizkiegu, Urola Ibarreko biztanleei batez ere, baina baita udalei, ikastetxeei eta zentro akademikoei, enpresei eta lurraldeko hainbat erakunderi ere.
La Guipuzcoanak ibilgailuen flota handitzeko eta berritzeko fase berria amaitu du orain gutxi, errekuntza-sistema eraginkorragoak eta ingurumena errespetatzen dutenak dituzten 11 autokar berri gehituz. Eguneratze horrekin, hogeita hamar ibilgailu baino gehiago ditugu, garraio seguruagoaren, modernoagoaren eta lurraldeak eskatzen dituen jasangarritasun irizpideekin bat datorrenaren aldeko apustua indartuz.
Gainera, aurten, mugikortasun irisgarria, eraginkorra eta ingurunearekiko errespetuzkoa sustatzen duten ekimenak saritzeko Gipuzkoako Foru Aldundiak ematen duen Guztiok Mugituz 2025 saria jaso dugu.